4. Etappe O van EPOS

4 en 5 April 2019

4 april 2019 Module O1 van epOs: Ubuntu, Organisaties en Leiderschap o.l.v. Prof. Dr. Jo Caris

Een integrale kijk op samenwerken en leiderschap

Organisaties kunnen getypeerd worden als open systemen; ze staan in voortdurende wisselwerking met de omgeving.

Verschillende afdelingen, functies en mensen in de organisatie zijn georiënteerd op verschillende delen van die omgeving (cliënten, arbeidsmarkt, financiën etc.) met bijbehorende  verschillen in waardeoriëntatie,  afspraken en gedragingen.

Het leiden van een organisatie houdt in dat die verschillende oriëntaties op elkaar worden afgestemd en gericht op bereiken van een gezamenlijk overall doel.

Een van de belemmeringen hierbij is de alom aanwezige beleving van wij (ingroup) en zij (outgroup) en de daarbij behorende onderlinge coöperatie respectievelijk competitie die niet altijd het organisatiebelang dienen. Leidinggeven is een voortdurende afweging tussen het stimuleren van mensen om hun individuele expertises in te zetten en het sturen op onderlinge samenhang en de gerichtheid op het organisatiedoel.

Hoe dat succesvol kan, is afhankelijk van de taak van de organisatie (bijvoorbeeld meer of minder complex of de mate van abstractie) en de situatie waarin de organisatie zich bevindt (bijvoorbeeld in een fase van groei, stabiliteit dan wel krimp).

Er bestaan daarom geen ideale leiders. Het gaat om de match tussen persoonskenmerken en de kenmerken van de taak van de organisatie en de situatie. In die zin kunnen we allemaal in meer of mindere mate ergens leider zijn.


5 april 2019 Module O2 van epOs: Ubuntu, Leiderschap & Burgerschap
Ubuntu Intervisie o.l.v. Annette Nobuntu Mul

Ubuntu Intervisie

Een inclusieve kijk op samen-werken en samen-leren

If you want to go fast, walk alone.
If you want to go far, walk together.  
- Nelson Mandela

Artikel over Ubuntu Intervisie

De waarde en het belang van intervisie en toch…..

Intervisie, of collegiale consultatie, is een gestructureerde aanpak waarmee in korte tijd heel diverse doelstellingen behaald worden. Door regelmatig te werken met Intervisie wordt de onderlinge steun binnen de groep groter, wordt de professionaliteit van individuen en teams verder ontwikkeld en geven mensen samen vorm aan een congruente en ‘lerende’ organisatie. Door goede Intervisiebijeenkomsten voelen mensen zich individueel gesteund in de hobbels en bobbels die zij in de praktijk van alledag tegenkomen. Daarnaast ervaart iedereen aan den lijve dat vragen en problemen potentiële kansen zijn om als team en organisatie te ontwikkelen. Dit bevordert de kwaliteit en zinvolheid van het werk, het werkplezier en vermindert het percentage ziekteverzuim. De meeste mensen hebben al goede ervaringen met verschillende Intervisiemethoden. Die verschillende methodes zijn voorhanden en vrij makkelijk te raadplegen. Ook is het niet heel moeilijk om de waarde en het belang ervan op de werkplek te beargumenteren. En toch……. zien we in de praktijk dat weinig intervisiegroepen een lang leven beschoren zijn. Men start met veel enthousiasme, maar na verloop van tijd komt de klad erin. De deelnemers ervaren steeds minder het nut van de bijeenkomsten.

  • Soms doordat de onderwerpen te weinig diepgaand behandeld worden en men er in het algemeen te weinig nieuws leert.
  • Soms omdat er gewoontes ontstaan die moeilijk te doorbreken zijn. De Intervisiegroep lijkt dan meer op ’n gezellig koffiekransje of op een plek waarin men elkaar de loef afsteekt met slimme, slimmere en slimste oplossingen.
  • Soms omdat de besproken antwoorden en oplossingen te weinig bruikbaar zijn in de praktijk, de kloof tussen willen en kunnen alsmaar groter wordt en meer frustratie dan inspiratie oproept.
  • Steeds vaker worden dan thema’s ingebracht die te veel op afstand blijven en als ‘lauw’ of irrelevant ervaren worden. Steeds vaker zeggen mensen af, het wordt steeds moeilijker om nieuwe afspraken te maken en bloedt het eens zo inspirerende initiatief langzaam dood.

Door Intervisie te relateren aan de essentie van Ubuntu wordt dit voorkomen en wordt een voortschrijdende verdieping en zinvolheid van Intervisiebijeenkomsten bevorderd.

Ubuntu

Ubuntu is het diepgeworteld (Afrikaans) mensbesef dat zich niet exact laat vangen in een vorm, laat staan in een methodiek. Als er al een mogelijkheid is om Ubuntu te omschrijven, dan komt deze fundamentele visie op mens-zijn het meest dichtbij: “Ik ben omdat wij zijn!” De essentie van mens-zijn, menselijk zijn, in relatie tot (alle) anderen wordt continu belicht als ‘voorgrond’. Dit ‘in relatie zijn’ is geen streven; dit is ons menselijk relationele fundament. Door Intervisie te verbinden met Ubuntu, wordt dit interactionele aspect ook het hart van de collegiale consultatie. De Intervisiegroep is dan echt de plek waar we veilig onszelf kunnen zijn, samen kunnen reflecteren op ‘wat is en nodig is’, voor onszelf, ons team, onze organisatie, onze cliënt en zijn sociale context en daarmee voor de samenleving. Een plek om met wederzijds respect onze verschillen te ervaren. Hoe kunnen we leren van elkaar? Hoe kunnen we elkaars wijsheid, onze rijke levenservaringen toelaten in ons (werk)leven? Hoe mogen we ‘fouten maken’, hiervan leren en elkaar helpen? Om dit vorm te geven in de praktijk is wel een andere, inclusieve, manier van kijken naar professionalisering vereist.

Het eigene van Ubuntu Intervisie

Zowel bij de start van Intervisie als bij de verdere uitvoering ervan, worden een paar uitgangspunten heel specifiek in het licht gezet. Er wordt voortdurend en zeer expliciet aandacht gegeven aan:

  • Betrokken besluitvorming, waarbij ieder lid van de Intervisiegroep via de Sociocratische Dialoog zich uiteindelijk committeert aan de gezamenlijke doelen die in relatie staan tot de waarden van de organisatie IN zijn context. Hiermee wordt een basis gelegd voor het werken in Intervisiegroepen – en de daaruit volgende afspraken en consequenties – waarop voortdurend voortgebouwd kan worden.
  • De waarde van verschillen, met name in hoe de diverse deelnemers het liefst willen leren en daarnaast ook de verschillen die als ‘lastig’ ervaren worden, die de mogelijkheden bieden om diepgaand te leren.
  • De waarde van ‘om hulp vragen’ die anderen de gelegenheid biedt om ‘van betekenis te zijn’, waardoor niet alleen de aanwezige kennis en kunde van het team benut wordt, maar vooral het lerende vermogen steeds meer vergroot wordt.
  • De bewustwording van de relatie tussen ‘incidenten’, werkvragen en –problemen, en maatschappelijke thema’s, waardoor de ingebrachte casuïstiek in een breder kader gezet kan worden en de opbrengst van de bespreking ervan een grotere impact kan hebben.
  • Het besef dat een splitsing tussen het persoonlijke zelf en het professionele zelf onmogelijk is waardoor het werken met professionele vragen ook verdiepend is voor persoonlijke ontwikkeling van alle betrokkenen.
  • Tot slot zal het concrete resultaat altijd worden bekeken van de met elkaar verbonden domeinen ‘E.P.O.S.’
    • Wat heb ik op Existentieel gebied geleerd over mijzelf?
    • Wat heb ik geleerd als Professional?
    • Welke wijsheid kunnen we als team gezamenlijk bijdragen aan het hart van onze Organisatie?
    • Welke betekenis heeft deze bijeenkomst en wat we geleerd hebben voor onze klant/cliënt en zijn sociale context en daarmee onze Samenleving?

Opleidingscoordinator en aanwezig bij elke module: Annette Nobuntu Mul 


Organisatie & Ondernemerschap

“Aan alle vrouwen en mannen die iedere dag naar hun werk gaan en
daarbij hun menselijkheid bewaren. Zij leveren een bijdrage aan de organisatie
waar zij werken door te doen wat zij doen, en zij leveren een bijdrage aan de
wereld door tijdens het werk te zijn wie ze zijn…”  Nelson Mandela


Focus
Persoonlijke ontwikkeling, verdieping op vakgebied, het behouden van de organisatie als entiteit en winst maken zijn in onze Westerse manier van denken en leiderschap doelen op zich geworden. Deze individualistische kijk op werken en ondernemerschap lijkt achterhaald te worden door hen, die zich bewust zijn van de éénheid in samenleving en aarde. Dit betekent voor organisaties allereerst een bezinning op missie: wat draagt onze organisatie bij aan de samenleving? Wat draagt deze school bij aan goed onderwijs voor de kinderen in de regio? Wat draagt ons ziekenhuis bij aan gezondheidszorg van onze patiënten? Wat draagt ons bedrijf bij aan het milieu? Hoe vinden we de balans tussen de 6 PPPPPP’s? : Planet, Purpose, People, Passion, Pleasure and Profit.

Hoe komen we tot eenduidige besluitvorming? De Indaba vanuit Ubuntu, ook toegepast in 2015 bij de klimaattop in Parijs (!) biedt heel nauwgezet handvatten om te komen tot Betrokken Besluitvorming.

De Ubuntu Intervisie is het hart van de organisatie, waar professionals met elkaar stilstaan via een integrale kijk op samen werken, samen leren en samen leven.  Ieders wijsheid draagt bij aan de zorg voor-  en professionele verdieping van elkaar, het vakgebied en zodoende bijdraagt aan actuele maatschappelijke vraagstukken.

Net zoals we niet niet kunnen communiceren kunnen we ook niet niet leiderschap tonen. Leiderschap op zich roept bij ons een beeldvorming op, maar feitelijk is het altijd afhankelijk van context, tijd, situatie en persoon. Vertalen we leiderschap naar invloed, dan komen we al dichter bij de essentie. En we kunnen niet niet beïnvloeden.

Leiderschap in de betekenis van Ubuntu is hiermee ook niet een focus op persoonlijke groei, heeft niet als doel om de diepte van jouw eigen zelfbewustzijn te vergroten, maar om de talenten van diegenen met wie jij in aanraking komt te stimuleren ten behoeve van het grotere geheel, het hogere doel.

Thema’s die aan de orde komen:

  • Visie en voorbeeldgedrag;
  • Indaba: Betrokken Besluitvorming, waar de kracht van de dialoog de essentie is in plaats van de macht van de meerderheid.
  • Ubuntu Intervisie
  • Verandermanagement en respect voor verleden: historisch perspectief in een veranderende wereld.
  • Leiderschapsinterventies; van aangeleerde hulpeloosheid naar creatief ondernemerschap.
  • Ubuntu en deelgeverschap; van concurrentie naar samenwerken en co-creatie.
  • Purpose, waarden en grondhoudingsaspecten: het uitdragen van de waarden van Ubuntu qua visie, kennis, vaardigheden en gedrag in- en extern.

Annette’s blog

Het is haar missie om het diepgewortelde mensbesef Ubuntu verder te ontwikkelen en uit te dragen in ons 'samenwerken in samenleving'.

Zelfde bloed

11 | 11 | 15

Interview met: Nomalungelo Asange ’Gladys’ Pango Door: Annette...

Lees meer »
Alle blogberichten

Agenda

Adresgegevens

Annette Nobuntu Mul
Organisatie coach, Trainer & Opleider
Gestalt Psychotherapeut & Supervisor

Sint Hubertusstraat 17
5614 CH Eindhoven

Van Horneplein 3
6085 CZ  Horn

+31 (0)6 287 810 52
annette@ubuntusociety.nl

BCZ Registertherapeute: NVAGT/EAGT, NAP en ECP/EAP ®
Executive- en Organisatie Coach: NOBCO en EMCC ®
Vertrouwenspersoon OO en Integriteit: LVV/CRP ®
Licentienummer: 901048R
AGB-Code Persoonlijk: 94-103379 en 90-038890
AGB-Code Praktijk Ubuntu Society: 94-063472 en 90-017393

BTW: NL158598441B02
KvK:  60846283

Rabo IBAN: NL 46 RABO 0163 3868 03

Uw internetbrowser is verouderd.

Voor een goede weergave is een recente versie van uw browser vereist.